Pages

Thứ Sáu, 30 tháng 11, 2012

Nhân viên văn phòng tránh đau vai cổ

Hầu như nhân viên văn phòng nào cũng từng bị nhức mỏi vùng cổ. Đau vai cổ ở nhân viên văn phòng thường được bác sĩ chẩn đoán là đau "cơ năng".

Cảm giác đau có thể lan lên vùng gáy hoặc lan xuống phía sau hai bả vai. Nguyên nhân chủ yếu là do một hay nhiều nhóm cơ làm việc quá sức dẫn đến co thắt cơ và gây đau, hay gặp ở người thường xuyên phải cúi đầu tới trước, xoay đầu qua lại, cúi đầu lên xuống nhiều lần.Thỉnh thoảng một số người còn bị "trẹo cổ", nhất là trong môi trường quá lạnh: đầu bị ngoẹo qua một bên, rất đau và khó quay đầu thẳng trở lại. Thói quen lắc cổ nghe "rốp rốp" khi bị nhức mỏi cũng có thể gây ra những chấn thương nhỏ, rách gân  – cơ – dây chằng vùng cổ, gây đau kéo dài.

Đa số trường hợp đau cổ "cơ năng" tự khỏi sau vài ngày. Nhưng cái khó là các nhân viên vẫn  làm những công việc đó, cùng những động tác đó nên bị đi bị lại nhiều lần. Về lâu dài có thể chuyển sang tình trạng thoái hóa cột sống cổ, chèn ép rễ thần kinh gây tê tay.

Tránh tư thế xấu

Việc ghi chép, xem giấy tờ thường phải cúi đầu tới trước. Có thể hạn chế bớt bằng cách cầm giấy tờ cần xem lên gần ngang tầm mắt để tránh mỏi cổ, thỉnh thoảng ngẩng đầu một lúc về tư thế trung tính khi phải viết nhiều. Tư thế tự nhiên là cằm hơi nâng lên, trục người tương đối thẳng đi qua lỗ tai – vai – hông.

Vị trí đặt máy vi tính rất quan trọng. Dù màn hình lớn hay nhỏ cũng nên đặt đỉnh màn hình ngang tầm mắt hoặc hơi thấp hơn một chút. Khoảng cách đến màn hình từ 60-80 cm là thích hợp với đa số người sử dụng. Bàn phím không nên để quá thấp làm mỏi nhóm cơ nâng vai. Những người không thuộc lòng bàn phím nên bố trí bàn phím gần màn hình để tránh phải cúi ngẩng đầu lên xuống nhiều lần.

Bài tập nhóm cơ vai cổ

1. Bắt đầu bằng cách xoa ấm bằng tay không rồi tập dẻo cơ cổ. Bạn thả lỏng và nghiêng đầu ra trước, hít chầm chậm vào giữ vài giây, thẳng đầu trở lại rồi thở ra. Tiếp tục với các hướng phía sau, phải, trái. Chú ý hơi nghiêng người theo từng động tác cho tư thế tự nhiên hơn và đừng gồng cơ (hình 1).

(Hình 1)

2. Giữ thẳng đầu, cố gắng cúi tới trước trong khi tay chống lại trước trán ngăn cho đầu không nhúc nhích. Thực hiện tương tự với phía sau, phải, trái. Bạn chỉ cần dùng một lực vừa phải và giữ trong năm giây cho mỗi động tác (hình 2).

(Hình 2)

3. Tay giữ một bên mặt, ngăn không cho đầu xoay qua hướng đó và giữ trong 5 giây. Sau đó đổi bên.

Nếu bạn sử dụng dầu nóng hoặc mátxa mạnh tay có thể làm bầm dập, chảy máu trong cơ gây co thắt cơ vai cổ nhiều hơn. Lạm dụng dầu nóng cũng dễ bị viêm da phản ứng. Xin dùng túi chườm ấm, túi nước ấm hoặc ngâm ấm sau nhiều giờ ngồi làm việc lâu. Cuối cùng nên hạn chế đeo túi xách nặng quá 3kg và luôn giữ ấm cơ thể.

(Bs TôMinhChâu – Hội Y học thể thao TP.HCM)

Thứ Năm, 29 tháng 11, 2012

Người cao tuổi và bệnh loãng xương

Người cao tuổi phải đối đầu với vấn đề giảm sút sức khỏe và có nguy cơ mắc khá nhiều bệnh lý, đặc biệt là bệnh loãng xương (LX). LX hiện là vấn đề sức khỏe cộng đồng. Số người bị bệnh LX ngày càng tăng trên khắp thế giới, đặc biệt người Việt Nam với chế độ ăn nghèo canxi nên nguy cơ bị LX tăng cao. Ước tính trung bình có 1/3 phụ nữ và 1/5 nam giới trên thế giới bị LX.

Nguyên nhân gây LX

Bệnh LX thông thường do một số nguyên nhân gây nên như: suy giảm hormone sinh dục gặp ở phụ nữ tuổi mãn kinh; do chế độ ăn không cung cấp đủ canxi hoặc cơ thể không hấp thu được canxi như: ăn uống kiêng cử kéo dài, chế độ ăn nghèo nàn, kém chất lượng; do mắc một trong các bệnh hoặc yếu tố nguy cơ: bệnh tuyến thượng thận, cường giáp trạng, suy thận mãn tính, bệnh yếu liệt chi hoặc do chấn thương phải nằm bất động lâu dài; do lạm dụng thuốc có corticoid trong thời gian dài…

Bổ sung thêm sữa hàng ngày để phòng LX.

Triệu chứng

Quá trình bệnh LX diễn ra âm thầm và có thể trong suốt một giai đoạn dài, người bệnh không có triệu chứng gì. Tuy nhiên, khi có triệu chứng thì thường là bệnh đã nặng. Đau cột sống lưng hoặc cột sống thắt lưng cấp tính xảy ra, do nén cột sống đột ngột sau một gắng sức nhẹ. Lún đốt sống, gù còng, nứt hoặc gãy cổ xương đùi, xương cẳng tay, cổ tay xảy ra sau một va chạm mạnh hay chấn động nhẹ…

LX làm giảm chất lượng cuộc sống

Giảm mật độ xương và LX có thể gây đau lưng, đau chân tay, các khớp và mỏi bại hông và dễ dàng bị gãy xương do té ngã. Mỗi 30 giây, trên thế giới có 1 người bị gãy xương do LX. Người ta dự đoán đến năm 2050, các nước châu Á trong đó có Việt Nam sẽ chiếm 50% trường hợp tàn phế hoặc đe dọa tính mạng do gãy khớp háng vì LX.

Người cao tuổi bị gãy xương dễ tử vong và mắc nhiều bệnh sau gãy xương như: viêm đường hô hấp, tiết niệu, tiêu hóa… và bị di chứng phải có người trợ giúp suốt đời.

Biện pháp hạn chế LX

Tăng thêm thức ăn giàu canxi: việc bổ sung canxi vào thức ăn hoặc sử dụng nguồn thức ăn giàu canxi (như: sữa và các chế phẩm từ sữa…) là rất cần thiết. Người cao tuổi cần nhiều lượng canxi hơn người trẻ, vì độ hấp thu của họ kém hơn.

Lượng protein trong khẩu phần ăn hàng ngày nên vừa phải, vì ăn nhiều protein sẽ làm tăng bài xuất canxi theo nước tiểu.

Ăn thêm nhiều rau, trái cây và thức ăn chứa nhiều estrogen thực vật (như giá đỗ…), vì chúng có tác dụng làm thay đổi sự chuyển hóa của xương: chúng làm giảm tốc độ mất xương và làm tăng khoáng chất trong xương.

Phải tăng cường thời gian hoạt động (hoặc tắm nắng…) để tăng tổng hợp vitamin D trong cơ thể.

Hoạt động thể lực vừa phải, không nghiện rượu và duy trì cân nặng hợp lý, vì gầy cũng là một yếu tố nguy cơ của bệnh LX.

Đặc biệt ở phụ nữ giai đoạn mãn kinh, có thể dùng liều estrogen (theo chỉ dẫn của bác sĩ) để phòng LX hoặc dùng canxitone thay thế, vì nó ức chế hoạt động của tế bào tiêu xương và ngăn cản chất xương bị hấp thụ.

Nhu cầu canxi hàng ngày của người cao tuổi là 1.200mg canxi. Các thực phẩm như: rau, cá, thịt, đậu hũ, tôm, cua… mà bạn ăn hàng ngày cung cấp cho bạn khoảng 300mg canxi. Như vậy, bạn cần phải bổ sung thêm khoảng 900mg canxi từ sữa và các sản phẩm sữa.

Biện pháp phát hiện LX

Để phát hiện sớm bệnh LX nếu có điều kiện các bạn cần khám sức khỏe định kỳ. Bác sĩ sẽ cho bạn làm một số xét nghiệm để phát hiện sớm bệnh LX và theo dõi tiến triển của bệnh, trong điều kiện hiện nay có thể làm 2 xét nghiệm là:

1. Chụp X-quang xương sống và xương tay chân, đây là xét nghiệm rẻ tiền và dễ thực hiện ở cơ sở y tế nào cũng có. Nhưng có hạn chế là khi thấy được LX trên phim X-quang thì bệnh đã trong giai đoạn muộn, xương đã bị mất khá nhiều.

2. Xét nghiệm đo mật độ xương, giúp đánh giá được khối lượng xương có thể phát hiện LX sớm hơn.

Ngoài ra, để khảo sát bệnh hoặc tìm nguyên nhân, bác sĩ có thể cho làm thêm nhiều xét nghiệm khác.

(Theo SK&ĐS)

Thứ Tư, 28 tháng 11, 2012

Người gãy xương có nên ăn nhiều xương?

Tôi bị gãy xương cẳng tay do tai nạn lao động đã bó bột hơn 10 ngày nay. Nghe nói ăn nhiều xương thì nhanh liền vết gãy phải không, thưa bác sĩ?

Gãy xương thường gặp do chấn thương như: tai nạn giao thông, tai nạn lao động, đánh nhau, bị ngã… Nhiều người cho rằng gãy xương mà ăn nhiều xương thì vết gãy mau liền theo kiểu "ăn gì bổ nấy", nhưng thực hư thế nào thì chưa ngã ngũ. Ở chiều ngược lại, có ý kiến cho rằng người bị gãy xương mà ăn nhiều xương chưa chắc vết gãy có mau liền, bởi ăn nhiều xương lượng canxi và phospho tăng cao do hấp thu từ thức ăn sẽ làm cho thành phần vô cơ trong xương của bệnh nhân tăng lên, gây mất cân bằng giữa tỉ lệ chất vô cơ và hữu cơ làm cho vết gãy lâu liền. Thực tế khi bị gãy xương, sự tái sinh của xương chủ yếu dựa vào màng và tủy xương, mà màng và tủy xương chỉ gia tăng hoạt động trong điều kiện chất keo của xương và nguyên liệu tạo xương được tăng lên. Vì vậy bạn muốn mau liền vết gãy thì cần điều trị sớm, cố định đúng, dùng thuốc hợp lý và phải rèn luyện chức năng của chi gãy, thực hiện chế độ dinh dưỡng cân bằng, đầy đủ các chất: đạm gồm thịt, cá, trứng, sữa; đường gồm cơm, cháo, ngô, khoai, đậu các loại; mỡ động vật và dầu thực vật; vitamin và yếu tố vi lượng có nhiều trong rau, củ, trái cây, gia vị… để cơ thể chuyển hóa thành chất keo xương và nguyên liệu tái tạo xương. Tuy nhiên thỉnh thoảng ăn món xương hầm cũng tốt nhưng không nên ăn nhiều.

(Theo SK&ĐS)

Thứ Ba, 27 tháng 11, 2012

Người đàn ông có xương “thủy tinh”

Nếu chỉ nhìn bề ngoài, Jeremy Miller, một người đàn ông Anh quốc, 46 tuổi, trông rất vạm vỡ và khỏe mạnh. Ít ai ngờ rằng, Jeremy bị bệnh loãng xương từ năm 39 tuổi.

"Tôi không biết mình bị chứng loãng xương cho đến khi tôi 39 tuổi" – Jeremy, một bác sĩ thú y đang sống trên hòn đảo Jersey, cho biết. Jeremy đã bị gãy một xương sườn do va chạm với con trai trong khi cùng nhau chơi bóng đá. Một năm sau đó,  anh lại bị gãy thêm một xương sườn khi chơi đấu vật với con gái.

Jeremy chỉ bắt đầu nghĩ tới chứng loãng xương khi một lần cúi người qua lan can và cảm thấy tiếng "rắc" từ xương sườn. Sau đó, Jeremy được bác sĩ riêng yêu cầu đi chụp X-quang xương. Kết quả, anh bị chứng loãng xương cột sống.

"Các bác sĩ nói tôi bị vấn đề ở lưng," Jeremy nói, "Tôi bắt đầu điều trị bằng thuốc, uống thuốc mỗi tuần 1 lần và đã thấy khá hơn nhiều".

"Mọi người thường ngạc nhiên khi biết tôi bị chứng loãng xương vì trông tôi rất khỏe mạnh và lạc quan. Tôi vẫn tham gia cuộc thi chạy hàng năm quanh hòn đảo Jersey, với độ dài 78 km. Tôi cũng là một chuyên gia chơi tennis trên hòn đảo này." Jeremy kể.

Chứng loãng xương thường gặp ở phụ nữ sau thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, chứng bệnh này xảy ra đối với đàn ông ngày càng nhiều. Tại Anh quốc, cứ 5 người đàn ông trên 50 tuổi thì có một người có triệu chứng loãng xương.

"Gần đây, chứng loãng xương ngày càng gia tăng ở đàn ông", giáo sư David Reid – chuyên gia về bệnh thấp khớp, Chủ tịch Hiệp hội Loãng xương quốc qia Anh, cho biết. "Chứng bệnh này rất ít gặp cách đây 30 năm. Lối sống ít vận động của chúng ta có thể là nguyên nhân làm gia tăng chứng loãng xương", ông David Reid cho biết.

Hiện nay, tại Anh quốc, hơn 3 triệu người được chẩn đoán bị loãng xương. Ước tính, Chính phủ và hệ thống Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) phải tốn 6 triệu bảng/ ngày cho chứng bệnh này.

Theo các bác sĩ, những người như Jeremy – có mẹ bị nghiện thuốc và rượu – thường có nguy cơ mắc chứng loãng xương cao.

Ngoài ra, một số loại thuốc như: Corticosteroid dùng để điều trị bệnh hen suyễn và bệnh viêm khớp mãn tính; antiepileptic và một số loại thuốc điều trị ung thư tuyến tiền liệt cũng làm tăng nguy cơ bị chứng loãng xương.

Chứng loãng xương có thể được điều trị bằng bisphosphonates, một loại thuốc giúp tăng mật độ chất khoáng trong xương và giúp xương chắc khỏe hơn. Ngoài ra, những người đàn ông có nồng độ nội tiết tố sinh dục thấp có thể điều trị bằng testosterone, một loại kích thích tố sinh dục nam.

Theo Sarah Leyland, một y tá lâu năm của Hiệp hội Loãng xương quốc gia, các biện pháp phòng loãng xương bao gồm: Tập thể dục thường xuyên, bổ xung canxi và phơi nắng để bổ xung Vitamin D.

(Theo Mail Online)

Thứ Hai, 26 tháng 11, 2012

Người cao tuổi và bệnh loãng xương

Người cao tuổi phải đối đầu với vấn đề giảm sút sức khỏe và có nguy cơ mắc khá nhiều bệnh lý, đặc biệt là bệnh loãng xương.

Nguyên nhân hoặc yếu tố nguy cơ gây loãng xương

Bệnh loãng xương thông thường do một số nguyên nhân gây nên như: Suy giảm hormone sinh dục gặp ở phụ nữ tuổi mãn kinh; do chế độ ăn không cung cấp đủ canxi hoặc cơ thể không hấp thu được canxi như ăn uống kiêng cữ kéo dài, chế độ ăn nghèo nàn, kém chất lượng; do mắc 1 trong các bệnh hoặc yếu tố nguy cơ: bệnh tuyến thượng thận, cường giáp trạng, suy thận mãn tính, bệnh yếu liệt chi hoặc do chấn thương phải nằm bất động lâu dài; do lạm dụng thuốc có corticoid trong thời gian dài…

Triệu chứng

Quá trình bệnh loãng xương diễn ra âm thầm và có thể trong suốt một giai đoạn dài, người bệnh không có triệu chứng gì. Tuy nhiên, khi có triệu chứng thì thường là bệnh đã nặng. Đau cột sống lưng hoặc thắt lưng cấp tính, xảy ra do nén cột sống đột ngột sau một gắng sức nhẹ. Lún đốt sống, gù còng, nứt hoặc gãy cổ xương đùi, xương cẳng tay, cổ tay xảy ra sau một va chạm mạnh hay chấn động nhẹ…

Loãng xương làm giảm chất lượng cuộc sống

Giảm mật độ xương và loãng xương có thể gây đau lưng, đau chân tay, các khớp và mỏi bại hông và dễ dàng bị gãy xương do té ngã. Mỗi 30 giây, trên thế giới có 1 người bị gãy xương do loãng xương. Người ta dự đoán đến năm 2050, các nước châu Á trong đó có Việt Nam sẽ chiếm 50% trường hợp tàn phế hoặc đe dọa tính mạng do gãy khớp háng vì loãng xương trên thế giới. Người cao tuổi bị gãy xương dễ tử vong và mắc nhiều bệnh sau gãy xương như: viêm đường hô hấp, tiết niệu, tiêu hóa… và bị di chứng phải có người trợ giúp suốt đời.

Giảm mất xương bằng các biện pháp sau

Tăng thêm thứuc ăn giàu canxi: việc bổ sung canxi vào thức ăn hoặc sử dụng nguồn thức ăn giàu canxi (như sữa và các chế phẩm từ sữa…) là rất cần thiết. Người cao tuổi cần nhiều lượng canxi hơn người trẻ, vì độ hấp thu của họ kém hơn. Lượng protein trong khẩu phần ăn hàng ngày nên vừa phải, vì ăn nhiều protein sẽ làm tăng bài xuất canxi theo nước tiểu.

Ăn thêm nhiều rau, trái cây và thức ăn chứa nhiều estrogen thực vật (như giá đỗ…), vì chúng có tác dụng làm thay đổi sự chuyển hóa của xương: chúng làm giảm tốc độ mất xương và làm tăng khoáng chất trong xương.

Phải tăng cường thời gian hoạt động (hoặc tắm nắng…) để tăng tổng hợp vitamin D trong cơ thể.

Hoạt động thể lực vừa phải, không nghiện rượu và duy trì cân nặng hợp lý vì gầy cũng là một yếu tố nguy cơ của bệnh loãng xương.

Đặc biệt ở phụ nữ giai đoạn mãn kinh có thể dùng liều estrogen (theo chỉ dẫn của bác sĩ) để phòng loãng xương hoặc dùng canxitone thay thế, vì nó ức chế hoạt động của tế bào tiêu xương và ngăn cản chất xương bị hấp thụ.

Làm thế nào để phát hiện sớm loãng xương

Trong điều kiện hiện nay có thể làm 2 xét nghiệm là:

- Chụp X-quang sống và xương tay chân. Đây là xét nghiệm rẻ tiền và dễ thực hiện ở cơ sở y tế nào cũng có.

Nhưng có hạn chế là khi thấy được loãng xương trên phim X-quang thì bệnh đã trong giai đoạn muộn, xương đã bị mất khá nhiều.

- Xét nghiệm do mật độ xương giúp đánh giá được khối lượng xương có thể phát hiện loãng xương sớm hơn.

Ngoài ra, để khảo sát bệnh hoặc tìm nguyên nhân bác sĩ cũng cần làm thêm nhiều xét nghiệm khác

(Theo SKDS)